akcja Pajacyk

www.krokpokroku.org

ABAI

Jak zdjęcie i film – wyjaśnienia poznawcze i behawioralne we współczesnej psychologii

Paweł Ostaszewski
Uniwersytet Warszawski
Szkoła Wyższa Psychologii Społecznej

 

Współczesna psychologia zdominowana jest przez poznawcze koncepcje wyjaśniające mechanizmy zachowania się człowieka. Choć niejako w cieniu ujęcia poznawczego, to jednak rozwija się także behawioralne podejście do analizy mechanizmów funkcjonowania człowieka. Jednym z kierunków, jaki przyjęła ewolucja radykalnego behawioryzmu Skinnera jest behawioryzm teleologiczny, sformułowany w latach 90. XX wieku przez Howarda Rachlina. Celem wykładu jest zestawienie poznawczego opisu mechanizmów zachowania, z opisem behawioralnym, oferowanym przez behawioryzm teleologiczny, upatrującym powodów takiego a nie innego zachowania się człowieka w historii jego doświadczeń ze środowiskiem (w procesie uczenia). W odróżnieniu od ujęcia poznawczego, które można porównać do analizy zdjęcia, obrazu „zatrzymanego w kadrze”, behawioryzm teleologiczny analizuje prezentowane w danej chwili zachowanie na tle wcześniejszych i późniejszych aktów behawioralnych, co przypomina wyjaśnianie poprzez projekcję długometrażowego filmu dokumentalnego.