akcja Pajacyk

www.krokpokroku.org

ABAI

Wolna wola z punktu widzenia behawiorysty

Anna M. Ziółkowska
Uniwersytet Jagielloński
Polskie Towarzystwo Psychologii Behawioralnej

Prezentacja jest próbą przedstawienia roli wolnej woli w społeczeństwie oraz funkcji podziału zachowań na dowolne i mimowolne. Zakłada się, że rozróżnienie to służy możliwości przypisywania ludziom odpowiedzialności za ich zachowania. Im większy stopień dowolności danego zachowania tym większa odpowiedzialność spoczywa na osobie, która je emitowała. Poziom odpowiedzialności za własne zachowanie decyduje z kolei o jego konsekwencjach w postaci przyznania nagrody lub kary. W związku z tym możliwość oceny dowolności danego zachowania ma duże znaczenie społeczne. Analiza znaczenia wolnej woli na gruncie behawioryzmu teleologicznego oraz behawioryzmu skinnerowskiego doprowadzi do próby udzielenia odpowiedzi na następujące pytania: czym charakteryzuje się dowolne zachowanie? Jaką rolę w jego ocenie odgrywa samokontrola? Jak odróżnić je od zachowania mimowolnego?