akcja Pajacyk

www.krokpokroku.org

ABAI

Behawioralne badania nad posłuszeństwem – 40 lat „paradygmatu milgramowskiego”

Małgorzata Hołda
Uniwersytet Jagielloński

Eksperyment Stanleya Milgrama nad posłuszeństwem jest jednym z najbardziej znanych badań psychologicznych. Mimo wielu kontrowersji, jakie wzbudził, wciąż jest on inspiracją dla kolejnych pokoleń badaczy. W referacie przedstawiony zostanie krótki przegląd badań prowadzonych w paradygmacie milgramowskim na przestrzeni ostatnich 40 lat. Omówione zostaną zarówno wierne replikacje eksperymentu Milgrama, jak również interesujące modyfikacje oryginalnej procedury, takie jak np. podawanie wstrząsów wirtualnej ofierze czy stosowanie „przemocy psychologicznej” zamiast wstrząsów elektrycznych. Przedstawione zostaną także badania, w których starano się ukazać związki posłuszeństwa z innymi zmiennymi, zarówno sytuacyjnymi, jak i indywidualnymi – np. cechami osobowości, przekonaniami religijnymi, a nawet wiekiem (badania przeprowadzone z udziałem dzieci w wieku od 6 do 16 lat).