akcja Pajacyk

www.krokpokroku.org

ABAI

Osobowość w ujęciu psychologii behawioralnej

Anna M. Ziółkowska, Uniwersytet Jagielloński, Polskie Towarzystwo Psychologii Behawioralnej

Behawioralne ujęcie osobowości wydaje się być naturalną konsekwencją faktu, że behawioryzm wiąże się z procesami uczenia się, które z kolei wpływają na osobowość. Jednak okazuje się, że osobowość była bardzo różnie ujmowana na gruncie psychologii behawioralnej. Radykalni behawioryści, koncentrując się na obserwowalnych zachowaniach, odsunęli osobowość poza obszar zainteresowań. Wprowadzenie przez Edwarda C. Tolmana zmiennych pośredniczących do myśli behawioralnej wprawdzie umożliwiło umiejscowienie osobowości w polu rozważań, jednak Tolman nigdy nie rozwinął koncepcji osobowości. Nie określił, czym jest osobowość, nie wyprowadził z własnej teorii programu badań ani nie wykorzystał jej do wyjaśnienia jakiegokolwiek zachowania. Osobowość zyskała na znaczeniu dopiero w kręgu teorii społeczno - uczeniowych. Jednak teorie te również nie obejmują programu badań, definicji, sposobu nabywania ani funkcji, jakie osobowość spełnia. W myśl współczesnej teorii psychologicznego behawioryzmu osobowość składa się z trzech podstawowych repertuarów zachowań, które zostają wyuczone przez jednostkę. Koncepcja ta zakłada analizy zachowań tych repertuarów wraz ze sposobami ich uczenia oraz ich wpływu na indywidualne charakterystyki zachowania. Można zatem uznać, że stanowi najpełniejszy obraz koncepcji osobowości w ujęciu psychologii behawioralnej.
Celem wystąpienia będzie przedstawienie wpływu myśli behawioralnej na kształtowanie się koncepcji osobowości oraz pokazanie różnych behawioralnych ujęć osobowości, ze szczególnym uwzględnieniem behawioralnej teorii osobowości, wyrosłej na gruncie psychologicznego behawioryzmu.